Là vùng đất địa linh nhân kiệt, trải qua hàng ngàn năm lịch sử, cư dân Hà Tĩnh đã đoàn kết gắn bó xây dựng nên truyền thống, nền văn hoá đặc sắc, vừa mang tính chất chung của văn hoá dân tộc, vừa đậm đà sắc thái địa phương, cốt cách Hà Tĩnh. Sự ra đời của tỉnh Hà Tĩnh là một tất yếu lịch sử, khẳng định tầm vóc, vị thế của một vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử, cách mạng; đồng thời mở ra một thời kỳ phát triển mới với những thành tựu vô cùng vẻ vang…

Truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng

    Theo các tài liệu khảo cổ học và truyền thuyết, cách đây hàng ngàn năm, vùng đất Hà Tĩnh đã có người sinh sống; vùng Hồng Lĩnh ngày nay được gọi là Kinh đô Ngàn Hống - Thủ đô đầu tiên của nước Xích Quỷ dưới thời Vua Kinh Dương Vương. Thuở Vua Hùng dựng nước Văn Lang, vùng Hà Tĩnh thuộc Bộ Cửu Đức.

    Năm 1831, vua Minh Mệnh thực hiện cuộc cải cách hành chính quy mô toàn quốc, chia cả nước làm 30 tỉnh. Tỉnh Hà Tĩnh ra đời trên cơ sở tách hai phủ Hà Hoa và Đức Thọ của trấn Nghệ An lập thành một tỉnh riêng. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, danh xưng Hà Tĩnh xuất hiện là một đơn vị hành chính trực thuộc triều đình. Vùng Hà Tĩnh lúc bấy giờ có 02 phủ (phủ Hà Hoa và phủ Đức Quang), 06 huyện (Hương Sơn, La Sơn, Thiên Lộc, Nghi Xuân, Thạch Hà, Kỳ Hoa). Là một địa phương nhỏ, nên Tổng đốc Nghệ An kiêm nhiệm cả tỉnh Hà Tĩnh gọi là Tổng đốc An - Tĩnh, dưới có Tuần phủ, Bố chính và Án sát. Về quân đội, có chức Lãnh binh chỉ huy bốn vệ quân. Tuần phủ Hà Tĩnh đầu tiên là Binh bộ Thị lang Nguyễn Danh Giáp.

    Năm 1853, vua Tự Đức bỏ tỉnh Hà Tĩnh đem phủ Đức Thọ nhập vào Nghệ An và lấy phủ Hà Thanh lập thành một đạo gọi là đạo Hà Tĩnh. Đến năm 1875, sau khi quay lại tên gọi hành chính là tỉnh Hà Tĩnh thay cho tên gọi là đạo, tỉnh thành Hà Tĩnh dời về xã Trung Tiết (Thành phố Hà Tĩnh ngày nay) và được sửa sang lại. Năm 1881, tỉnh thành được xây dựng lại kiên cố bằng gạch và đá ong. Thành xây theo kiểu Vô - băng, trong hào có nhiều sen nên người ta còn gọi thành Hà Tĩnh là “Liên Thành” tức “Thành Sen”.

                                                       Toàn cảnh Thành Hà Tĩnh - Ảnh: Tư liệu

    Sự kiện thành lập tỉnh Hà Tĩnh năm 1831 có ý nghĩa lịch sử to lớn, là bước ngoặt trong tiến trình lịch sử Hà Tĩnh, khẳng định vùng đất này đã phát triển và trở thành một đơn vị hành chính trực thuộc chính quyền Trung ương, sánh ngang với các tỉnh trong cả nước.

 

                                                          Một cổng Thành Hà Tĩnh - Ảnh: Tư liệu

    Là vùng đất "địa linh nhân kiệt" con người Hà Tĩnh luôn tạo dựng cho mình đời sống văn hóa tinh thần phong phú, đa dạng, giàu bản sắc. Từ xưa tới nay, vùng đất này nổi tiếng với truyền thống hiếu học, đóng góp cho nước nhà nhiều danh nhân văn hóa kiệt xuất, nhiều lãnh tụ cách mạng tiêu biểu. Chỉ tính từ thời Trần đến thời Nguyễn, Hà Tĩnh có tới 148 vị đại khoa, điển hình như: Ðại thi hào Nguyễn Du, nhà bác học Phan Huy Chú, Uy viễn Tướng công Nguyễn Công Trứ, các Tổng Bí thư Trần Phú, Hà Huy Tập, cùng nhiều nhà cách mạng tiêu biểu của Ðảng... nhà khoa học Hoàng Xuân Hãn, nhà toán học Lê Văn Thiêm, nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện, nhà thơ Xuân Diệu, Huy Cận, danh họa Nguyễn Phan Chánh, nhà sử học Phan Huy Lê, Hà Văn Tấn, Ðinh Xuân Lâm...

    Do vị trí địa lý, người dân nơi đây đã phải chịu sự tàn phá nặng nề của các cuộc chiến tranh chống giặc ngoại xâm, phải thường xuyên gồng mình để chống chọi với thiên tai khắc nghiệt, con người Hà Tĩnh yêu quê hương, đất nước nồng nàn, ý chí kiên cường, bất khuất, truyền thống đoàn kết, gắn bó, tương thân tương ái, sống có nghĩa tình, thuỷ chung, giản dị, tiết kiệm, lao động cần cù, sáng tạo. Luôn đi đầu trong các phong trào đấu tranh giành nền độc lập, tự do cho Tổ quốc. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Hà Tĩnh là một trong những trung tâm của phong trào Cần Vương, cao trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh... và là một trong bốn tỉnh của cả nước giành được chính quyền về tay nhân dân sớm nhất nước. Hà Tĩnh đã xây dựng được các An toàn khu tạo điều kiện thuận lợi cho các xưởng sản xuất vũ khí, xưởng in bạc của Liên khu IV và cả Trung Bộ hoạt động. Là một trong những tỉnh đầu tiên của cả nước hoàn thành thanh toán nạn mù chữ trên phạm vi toàn tỉnh, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng Huân chương Ðộc lập hạng Nhì. Trong cuộc kháng chiến trường kỳ anh dũng này, Hà Tĩnh có 76 nghìn người gia nhập quân đội và đi dân công hỏa tuyến...

                                       Trận đánh máy bay mỹ - Ảnh: Tư liệu

    Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Hà Tĩnh "Vừa là hậu phương vừa là tiền tuyến". Quân và dân Hà Tĩnh đã nêu cao tinh thần "Xe chưa qua, nhà không tiếc", "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người", "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng". Toàn tỉnh đã nở rộ phong trào "Thanh niên ba sẵn sàng", "Phụ nữ ba đảm đang", sản xuất giỏi, chiến đấu và phục vụ chiến đấu giỏi. Hà Tĩnh đã bắn rơi 267 máy bay, bắn chìm và bắn cháy 34 tàu chiến... Nhiều địa danh đã vào lịch sử với những chiến công vang dội như là huyền thoại. Tiêu biểu như Ngã ba Ðồng Lộc, ghi danh Tiểu đội thanh niên xung phong mười nữ anh hùng liệt sĩ với khẩu hiệu "sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm" đã hy sinh trọn vẹn cả tuổi thanh xuân của mình cho sự sống của tuyến đường...

                              Chi viên cho chiến trường Miền Nam - Ảnh: Tư liệu

    Từ năm 1965 - 1975, toàn tỉnh có 92.913 thanh niên nhập ngũ (chiếm 10% dân số toàn tỉnh lúc đó), 334.128 lượt người đi dân công hoả tuyến, 10.636 thanh niên xung phong… Để giành lại độc lập, thống nhất cho Tổ quốc, 13.024 người con của Hà Tĩnh đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường. Nhiều tập thể và cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang, nhiều bà mẹ được phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Tất cả các huyện, thị xã đều được phong tặng là đơn vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Chặng đường 10 năm đó là một trong những thời kỳ lịch sử vẻ vang, oanh liệt của tỉnh Hà Tĩnh.

    Tạo bước đột phá mạnh mẽ để phát triển bền vững

    Từ năm 1976 đến năm 1991, Hà Tĩnh hợp nhất với Nghệ An thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Tháng 8-1991, Hà Tĩnh tái lập tỉnh. Sau khi tách tỉnh, Hà Tĩnh đứng trước những khó khăn về nhiều mặt như: cơ sở hạ tầng thấp kém, sản xuất hàng hóa chưa phát triển, tỷ lệ đói nghèo cao và nhiều vấn đề xã hội bức xúc cần phải được tập trung giải quyết. Dưới ánh sáng đường lối đổi mới của Ðảng và Nghị quyết Ðại hội Ðảng bộ tỉnh các nhiệm kỳ cùng với sự giúp đỡ to lớn, có hiệu quả của Trung ương và sự động viên tích cực của các tỉnh, thành trong cả nước, Hà Tĩnh đã dồn sức vào phát triển nông nghiệp, nông thôn, giao thông, an sinh xã hội... Và đã giành được nhiều thành quả quan trọng, nhất là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Chỉ sau 10 năm tái lập, Hà Tĩnh đã đạt sản lượng lương thực gần bằng hai lần so thời điểm tái lập tỉnh. Hà Tĩnh là một trong những tỉnh đi đầu toàn quốc về xóa nhà tranh tre dột nát, nhà tạm và xóa đói, giảm nghèo. Ðặc biệt, từ sau Ðại hội Ðảng bộ tỉnh lần thứ 16, nhiệm kỳ 2006 - 2010, Hà Tĩnh đã tập trung mọi nguồn lực, tạo bước đột phá trong phát triển công nghiệp, đồng thời phát triển nông nghiệp toàn diện gắn với quá trình đô thị hóa... Môi trường đầu tư được cải thiện, Hà Tĩnh nhanh chóng trở thành tỉnh thu hút và triển khai được nhiều dự án công nghiệp lớn, nhất là dự án Khu liên hợp luyện thép và cảng Sơn Dương do Tập đoàn Formosa (Ðài Loan) đầu tư với số vốn giai đoạn 1 gần 9 tỷ USD, là dự án FDI lớn nhất cả nước. Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng ở Kỳ Anh - vùng quê nghèo khó nhất nước đã hình thành trung tâm công nghiệp nặng quy mô lớn của khu vực và cả nước với các sản phẩm chủ lực: gang thép, điện năng, lọc hóa dầu, cảng nước sâu, công nghiệp phụ trợ...

    Từ năm 2010 đến nay, trước những thời cơ và vận hội mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã nỗ lực phấn đấu giành được kết quả rất quan trọng và khá toàn diện. Đặc biệt, từ sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2015 - 2020, kinh tế của tỉnh đạt kết quả quan trọng. Tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016 - 2020 đạt 4,55%, chất lượng từng bước được nâng lên. Quy mô nền kinh tế gấp hơn 1,4 lần so với năm 2015; tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đầu người tăng từ 39,7 triệu đồng lên 62,1 triệu đồng, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 23 triệu đồng lên 38,8 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ trọng nông nghiệp năm 2020 còn 16,29%, công nghiệp - xây dựng 40,49%, dịch vụ 43,22%. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực; năng suất lao động bình quân tăng 11,1%/năm.

                                                  Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng - Ảnh: BHT

    Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2050 được cụ thể hoá bằng các quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực. Quy hoạch xây dựng vùng Nam Nghệ An - Bắc Hà Tĩnh và Nam Hà Tĩnh - Bắc Quảng Bình được triển khai, tạo liên kết vùng; tập trung đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng khu vực, đặc biệt là hạ tầng giao thông, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

                                   Thành phố Hà Tĩnh đổi mới và phát triển - Ảnh: tư liệu

    Phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng của quê hương, và thực tiễn phát triển trong 30 năm tái lập tỉnh, Đảng bộ Hà Tĩnh đã đúc rút được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu; kế thừa và phát triển; xác định phương hướng, mục tiêu ngày càng rõ hơn qua các giai đoạn, cho thấy những bước tiến mới về tư duy, thể hiện rõ trí tuệ, bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, quyết tâm đưa Hà Tĩnh thoát khỏi tỉnh nghèo, vươn lên phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020- 2025 đã đề ra mục tiêu tổng quát: “Xây dựng Hà Tĩnh trở thành tỉnh có công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ phát triển, hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, văn hóa phát triển, xã hội tiến bộ, quốc phòng - an ninh đảm bảo, trở thành một trong những cực phát triển của vùng Bắc Trung Bộ; cải thiện toàn diện đời sống Nhân dân; đến năm 2025 tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người cao hơn bình quân các tỉnh Bắc Trung Bộ, phấn đấu năm 2030 trở thành tỉnh khá của cả nước”.

Sưu tầm


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
    Bản đồ hành chính
     Liên kết website
    Thống kê: 125.455
    Online: 5